Al-Hamdan và cái bẫy số 9: Saudi thắng Kuwait nhưng Donis chưa có lời giải

Phút 83, khi bảng điện tử hiện số áo của Abdullah Al-Hamdan, khán đài không hét. Họ chỉ ồ lên một tiếng ngắn rồi im. Kiểu im lặng ấy tôi đã học cách đọc sau nhiều năm ngồi ở khu vực báo chí: không phải thờ ơ, mà là thất vọng được nén lại. Một tiền đạo rời sân sau 83 phút, không bàn thắng, trong trận đội cậu ta thắng 1-0. Người ta nhớ các bàn thắng. Tôi nhớ những khoảng lặng giữa hai nhịp bóng.

Saudi Arabia hạ Kuwait 1-0 ở lượt trận mở màn Cúp Vùng Vịnh lần thứ 27. Ba điểm trọn vẹn. Nhưng ngồi đủ lâu để đếm những cơ hội bị bỏ phí, tôi thấy tỷ số ấy mỏng hơn vẻ ngoài của nó rất nhiều.

Một trận thắng che khuất nhiều thứ

Cúp Vùng Vịnh là sân chơi của các đội tuyển quốc gia trong khu vực, nơi Saudi Arabia luôn bước vào với tư cách ứng viên vô địch. Kuwait đá trên sân nhà, dựng khối phòng ngự thấp, nhường thế trận và chờ sai lầm. Với đội được đánh giá cao hơn, đây là bài toán quen thuộc: phải phá bức tường đông người, phải tạo cơ hội, và phải kết liễu khi cơ hội đến.

Saudi tạo được cơ hội. Họ không kết liễu được. Ít nhất hai tình huống rõ ràng bị bỏ lỡ, trong đó có pha mà Humam Al-Hammami đưa bóng vào thế đối mặt nhưng Al-Hamdan không dứt điểm. Đó là loại khoảnh khắc tôi luôn ghi vào sổ trước khi ghi bàn thắng. Bàn thắng chỉ là kết quả; quyết định mới là quá trình.

Vấn đề không nằm ở đôi chân, mà ở vai trò

Điều đáng nói là Al-Hamdan không hề chậm, cũng không hề lười. Vấn đề nằm ở chỗ khác. Al-Hamdan bị đặt vào một vai trò đi ngược lại bản năng chơi bóng của chính cậu ta.

Hồ sơ của cậu ấy là một tiền đạo thứ hai, một cái bóng phía sau số 9 thật thụ. Cậu ấy giỏi nhất khi xuất hiện muộn, lao vào khoảng trống giữa hai trung vệ đối phương đúng lúc trung phong mồi kéo giãn hàng thủ. Đó là công việc của người đến sau, không phải người đứng mũi.

Nhưng ở trận gặp Kuwait, Donis xếp Al-Hamdan đá cao nhất. Cậu ta phải quay lưng về phía khung thành, phải giữ bóng, phải làm tường cho tuyến dưới dâng lên. Đó là kỹ năng của một trung phong cổ điển — thứ Al-Hamdan không sở hữu, và cũng không cần sở hữu vì cậu ta vốn không sinh ra để làm việc đó.

Kết quả là khi bóng đến chân, cậu ta do dự. Khi được đặt vào thế đối mặt, cậu ta không dám quyết. Sự chần chừ ấy không phải vấn đề thể lực, mà là vấn đề định vị. Một người không tin vào vị trí của mình sẽ không tin vào quyết định của mình.

Đối thủ càng lùi sâu, vấn đề càng lộ rõ. Khi Kuwait dựng khối phòng ngự thấp, tuyến dưới Saudi cần một điểm tựa để dồn bóng lên. Al-Hamdan không phải điểm tựa đó. Cậu ấy là người cần điểm tựa để bùng nổ.

Bằng chứng rõ nhất đến từ băng ghế dự bị. Firas Al-Buraikan vào sân và lập tức thay đổi nhịp tấn công của Saudi. Cậu ta di chuyển cả trong lẫn ngoài vòng cấm, dạt sang trái, mở khoảng trống cho những người chạy sau. Đó chính xác là hồ sơ của một số 9 thật thụ — người biết kéo hàng thủ ra khỏi vị trí để người khác khai thác.

Tôi đã ngồi đủ nhiều buổi tập để hiểu một điều: sân tập không bao giờ nói dối. Nó chỉ thì thầm với những ai chịu ngồi lại. Và điều nó thì thầm ở đây rất rõ — Saudi có sẵn một số 9 đúng nghĩa, nhưng lại chọn dùng một tiền đạo thứ hai ở vị trí đó.

Donis không vô can, nhưng cũng không đáng bị đóng đinh

Câu chuyện nhanh chóng bị đẩy về phía Donis. Sau trận, ông nói một câu mà báo chí lập tức dùng làm tiêu đề: “Tôi không phải phù thủy để thay đổi cậu ta.” Nhà cầm quân người Hy Lạp thừa nhận Al-Hamdan đang gặp vấn đề ở câu lạc bộ, rằng cậu ấy “vẫn là cầu thủ quan trọng, mang lại chiều sâu và sức mạnh cho đội.”

Đó là lời một huấn luyện viên đang cố bảo vệ học trò trước áp lực khán đài. Nhưng nó cũng là lời thú nhận rằng ông không có giải pháp.

Điều phản trực giác nằm ở chỗ này: một huấn luyện viên có thể sai lầm mà vẫn không hề vô trách nhiệm. Donis nhìn thấy vấn đề, đặt cầu thủ vào tình huống để giải quyết nó, và cầu thủ không giải quyết được. Sai lầm chiến thuật nằm ở việc chọn sai vai trò, chứ không phải chọn sai con người.

Chính vì thế, câu hỏi giải pháp mới quan trọng hơn câu hỏi đổ lỗi. Nếu Al-Hamdan cần một số 9 phía trước để tỏa sáng, thì việc đẩy cậu ta lùi sâu hơn, chơi sau lưng một trung phong thật, không phải là sự nhân nhượng. Đó là sự điều chỉnh cấu trúc.

Có một vấn đề thứ hai bị bỏ qua. Saudi đang chơi một thứ bóng đá có biên độ thắng quá hẹp. Thắng 1-0 trong trận có nhiều cơ hội bị bỏ lỡ là kiểu thắng không bền. Ở vòng bảng, ba điểm vẫn là ba điểm. Nhưng ở vòng loại trực tiếp, khi đối thủ là Iraq hay Qatar thay vì Kuwait, cùng sự chần chừ ấy sẽ trả giá.

Tín hiệu cần theo dõi

Trận mở màn không nói lên điều gì về cả giải đấu. Nó chỉ nói lên một điều về cách Donis đọc đội bóng của mình. Liệu ông có giữ Al-Hamdan ở vị trí số 9 trong trận kế tiếp, hay đưa Al-Buraikan vào từ đầu và trả cậu ấy về đúng bản chất? Câu trả lời cho điều đó sẽ nói nhiều hơn bất kỳ tỷ số nào.

Paris, mùa ấy, dạy tôi rằng những cú vấp ở đấu trường lớn bắt đầu từ những tháng rất nhỏ. Một vai trò đặt sai ở trận đầu có thể không ai nhớ. Nhưng đến tháng Năm, người ta sẽ nhớ.